การคานวณอย างง าย และฟ งก ช น เบ องต น

Transcription

1 3 การคานวณอย างง าย และฟ งก ช น เบ องต น การทางานก บต วเลข เม อพ มพ ต วเลขลงในเซลล เราสามารถน ามาประมวลผล หาผลล พธ โดย การ น าต วเลขมา บวก ลบ ค ณ หาร ก นได เคร องหมายท ใช งาน ม ด งน + เคร องหมายบวก - เคร องหมายลบ * เคร องหมายค ณ / เคร องหมายหาร ^ เคร องหมายยกก าล ง การคานวณทางคณ ตศาสตร อย างง าย การค านวณ ใน Excel ท าได โดยการป อนต วเลขเข าในเซลล แต ละเซลล จากน น จ งก าหนดให น าต วเลขในแต ละเซลล มา บวก ลบ ค ณ หาร ก น ลองด ต วอย าง และท าตามต อไปน การบวก 1. คล กท ต าแหน ง A1 2. พ มพ เลข 20 บทท 3 การค านวณและฟ งก ช นเบ องต น -63- ทองจ ล ข นขาว

2 3. แล วกด Enter เคอร เซอร จะเล อนมาท เซลล A2 4. ท ต าแหน ง A2 พ มพ เลข 30 แล วกด Enter 5. เคอร เซอร จะเล อนมาท A3 ให พ มพ =A1+A2 6. เคร องหมายเท าก บ ข างหน า เป นการบอก Excel ว า เป นการใช ส ตร ไม ใช เป นการพ มพ ข อความธรรมดา และจะส งเกตส ของ ข อความ A1 และ A2 แตกต างไปจากส ธรรมดา และเม อขณะพ มพ A1 จะม กรอบ เก ดข นท ต าแหน ง A1 ด วย และขณะพ มพ A2 ก จะม กรอบเก ดท ต าแหน ง A2 แสดงขอบเขตท ถ กเล อก ด งน 7. เม อพ มพ เสร จแล ว ให กดป ม Enter กรอบจะเล อนไปย งต าแหน ง A4 และจะได ผลล พธ เท าก บ 50 ในต าแหน ง A3 ด งภาพ การลบ 1. คล กท ต าแหน ง C1 พ มพ เลข 30 แล วกด Enter 2. ท ต าแหน ง C2 และพ มพ เลข 20 แล วกด Enter 3. ท ต าแหน ง C3 ให พ มพ =C1-C2 บทท 3 การค านวณและฟ งก ช นเบ องต น -64- ทองจ ล ข นขาว

3 4. กดป ม Enter จะได ผลล พธ เท าก บ 10 ในต าแหน ง C3 การค ณ 1. คล กท ต าแหน ง E1 พ มพ เลข 3 แล วกด Enter 2. ท ต าแหน ง E2 พ มพ เลข 2 แล วกด Enter 3. ท ต าแหน ง E3 ให พ มพ =E1*E2 4. กดป ม Enter จะได ผลล พธ เท าก บ 6 ในต าแหน ง E3 การหาร 1. คล กท ต าแหน ง G1 พ มพ เลข 30 แล วกด Enter 2. ท ต าแหน ง G2 พ มพ เลข 5 แล วกด Enter 3. ท ต าแหน ง G3 ให พ มพ =G1/G2 บทท 3 การค านวณและฟ งก ช นเบ องต น -65- ทองจ ล ข นขาว

4 4. กดป ม Enter จะได ผลล พธ เท าก บ 6 ในต าแหน ง G3 การใช ผลรวม (AutoSum) เคร องหมาย ผลรวม หร อ AutoSum ( ) บนร บบ น ใช สาหร บการบวก ตามแนว คอล มน โดยอ ตโนม ต ซ งม ว ธ การใช ด งน 1. ไปท ต าแหน ง H1 พ มพ 5 แล วกด Enter 2. ท ต าแหน ง H2 พ มพ 5 แล วกด Enter 3. ท ต าแหน ง H3 พ มพ 5 แล วกด Enter 4. ขณะน เคอร เซอร จะมาอย ท ต าแหน ง H4 5. ไปท แท บหน าแรก กล มการแก ไข คล กป มผลรวม ( ) 6. จะเก ดกรอบล อมรอบข อม ล และม ส ตรเก ดข น ด งภาพ 7. ให กดป ม Enter เพ อตอบตกลง จะได ผลด งภาพข างล างน เคล ดล บ: สามารถใช ผลรวมท ละหลาย ๆ คอล มน ท งแนวต งและแนวนอน บทท 3 การค านวณและฟ งก ช นเบ องต น -66- ทองจ ล ข นขาว

5 การคานวณโดยอ ตโนม ต เม อม การกรอกต วเลขลงใน เซลล และม การส งให คานวณ Excel จะค านวณ ให แต ถ าเม อม การเปล ยนแปลงค าในเซลล ถ าไม ต งให Excel ค านวณโดยอ ตโนม ต Excel ก จะไม ค านวณให การต งค าให ค านวณโดยอ ตโนม ต ท าได ด งน 1. บนร บบ นไปท แฟ ม > ต วเล อก 2. จะเป ดหน าต างต วเล อก ให คล กแถบ ส ตร 3. ถ าวงกลมหน าค าว า อ ตโนม ต ในกล ม การค านวณสม ดงาน ไม ถ ก เล อก แสดงว าจะไม ม การค านวณอ ตโนม ต 4. ให คล ก เล อกด งภาพ 5. โดยปกต โปรแกรมจะต งค าให ค านวณโดยอ ตโนม ต ไว แล ว นอกจาก จะม การเปล ยนแปลง การคล กเล อกเซลล ในการคานวณ การค านวณนอกจากจะพ มพ ต าแหน งเซลล ลงในส ตรแล ว ย งสามารถใช การ คล กท เซลล เพ อระบ ต าแหน งท จะน ามาใช ในการค านวณได อ กด วย ลองท าตามต วอย างต อไปน 1. ไปท ต าแหน ง B1 พ มพ 2 แล วกด Enter 2. ไปท ต าแหน ง B2 พ มพ 3 แล วกด Enter บทท 3 การค านวณและฟ งก ช นเบ องต น -67- ทองจ ล ข นขาว

6 3. ไปท ต าแหน ง B3 พ มพ 4 แล วกด Enter 4. ขณะน ท านจะอย ท ต าแหน ง B4 5. พ มพ เคร องหมาย = ซ งเป นการบอก Excel ว า ก าล งจะใช ส ตร 6. จะเห นท แถบส ตร หร อ Formula bar จะเก ดเคร องหมายเท าก บ 7. ใชเมาส คล กท ต าแหน ง B3 จะเก ดเส นประล อมรอบเซลล B3 ถ าคล ก ผ ด ให กดป ม Esc เพ อยกเล ก และคล กใหม 8. พ มพ เคร องหมาย + 9. ใชเมาส คล ก ต าแหน ง C3 10. พ มพ เคร องหมาย ใชเมาส คล ก ต าแหน ง C1 12. จะเห นด งภาพข างล าง 13. ให ท านกด Enter โปรแกรม Excel จะค านวณให จะเห นด งน เคล ดล บ: เราสามารถใชเมาส คล กเซลล ใด ๆ ในแผ นงานเด ยวก น หร อไปคล กท แผ นงานอ นก ได ถ าต องการยกเล ก ให กดป ม Esc บทท 3 การค านวณและฟ งก ช นเบ องต น -68- ทองจ ล ข นขาว

7 แบบฝ กห ดท 11 การพ มพ ตาราง และหาผลรวม ให ท านพ มพ ข อม ลต อไปน และหาผลรวม แบบฝ กห ดท 12 การค านวณเง น ให ท านค านวณเง นค าล วงเวลาในตารางต อไปน การใช งานฟ งก ช น เราอาจจะพ ดได ว า ฟ งก ช นของ Excel ก ค อส ตรสาเร จร ปท โปรแกรม Excel จ ดท าไว ให แล ว พร อมเร ยกใช งานได เลย เพ ยงแต เราใส ค าท ต องการให ค านวณ โดยการระบ เซลล ข อม ล หร อพ มพ โดยตรง เพ อให ฟ งก ช นน าไปค านวณเท าน น หน าท ของฟ งก ช น ก ค อ เอาข อม ลท เราระบ ไป บวก ลบ ค ณ หาร ก น เช น ฟ งก ช น SUM ก จะน าค าท เราระบ มารวมก น ผลท ได ค อผลรวมของข อม ลท เราระบ บทท 3 การค านวณและฟ งก ช นเบ องต น -69- ทองจ ล ข นขาว

8 ฟ งก ช นช วยให ท างานได เร วข น ถ าไม ม ฟ งก ช น เราจะต องเส ยเวลาในการ ค านวณเป นอย างมาก เช น ถ าเราต องการรวมต วเลขใน B5 ถ ง B15 เราต องเข ยนใน Formular bar ด งน =B5+B6+B7+B8+B9+B10+B11+B12+B13+B14+B15 แต ถ าเราใช ฟ งก ช น SUM ซ งเป นการรวมต วเลขใน เซลล เราสามารถ เร ยกใช ส ตร และระบ ข อม ลได สะดวกข น ด งน =SUM(B5:B15) โปรแกรม Excel ม ฟ งก ช นจ านวนมาก ท งฟ งก ช นทางคณ ตศาสตร การเง น การค ดค าทางสถ ต เป นต น ฟ งก ช นเหล าน ท าให เราสามารถหาค าต าง ๆ ได โดยไม ยาก เช น หาผลรวม หาค าเฉล ย น บจ านวนความถ หร อแม แต การหาผลรวมย อย (Subtotal) ก สามารถท าได การใช ฟ งก ช นจ าเป นต องม การอ างอ งถ งข อม ลท จะ น ามาใช ในฟ งก ช น จ งควรเร ยนร การอ างอ งข อม ลใน เซลล ต าง ๆ เส ยก อน การอ างอ งถ งข อม ลในเซลล การจะใช ฟ งก ช นได ถ กต อง ต องม การระบ ต าแหน งของเซลล ว าจะเล อก ต าแหน งใดบ าง การอ างอ ง แบ งออกเป น 3 ล กษณะ ค อ Relative, Absolute และ Mixed Referencing 1. การอ างอ งแบบ Relative Referencing การอ างอ ง แบบ Relative Referencing สามารถท าได ด งน อ างอ ง แบบ เซลล เด ยว เช น A1 อ างอ งแบบช วง หร อ range reference เป นการอ างอ ง ต าแหน งข อม ลใน เซลล ท ต องการ ต งแต เซลล แรกท ระบ จนถ ง เซลล ส ดท ายท ระบ รวมท ง เซลล อ น ๆ ท อย ใน ระหว างน นด วย ร ปแบบในการเข ยน ใชเคร องหมาย : ค นกลางระหว างช อต าแหน งของ เซลล เช น การอ างอ ง แบบช วง A1:A3 A1, A2 และ A3 หมายถ ง บทท 3 การค านวณและฟ งก ช นเบ องต น -70- ทองจ ล ข นขาว

9 A1:C3 A1, A2, A3, B1, B2, B3, C1, C2 และ C3 การอ างอ งแบบย เน ยน เป นการอ างอ ง การอ างอ งแบบช วง ต งแต 2 ข นไป การเข ยนให ค นด วยเคร องหมายคอมม า เช น การอ างอ งแบบ ย เน ยน หมายถ ง A1, A3, A5 A1, A3 และ A5 (A1:C3), C7 A1, A2, A3, B1, B2, B3, C1, C2, C3 และ C7 (A1:C3), (D1:D3) A1, A2, A3, B1, B2, B3, C1, C2, C3, D1, D2และ D3 การอ างอ งแบบ Relative Referencing น เป นการระบ ช อเซลล โดย ไม ม เคร องหมายใด ๆ เม อม การค ดลอกส ตรการค านวณไปไว ใน เซลล อ น โดยใช Auto Fill โปรแกรม Excel จะเปล ยนค าในส ตรให ตรงก บเซลล ใหม ท ค ดลอกส ตรไปใช เช น จากภาพข างล างน จะเห นรายการส งของ ราคาต อหน วย จ านวน และรวมเง น โดยในต าแหน ง D2 เป นการใช ส ตร ค านวณ โดยให น าข อม ลในต าแหน ง B2 ไปค ณก บข อม ลใน ต าแหน ง C2 หร อเข ยนเป นส ตรว า =B2*C2 เราต องการค ดลอกส ตร ในต าแหน ง D2 มาไว ท ต าแหน ง D3 และ D4 ตามล าด บ ให น าเมาส มาท ม มล างด านขวาของ ต าแหน ง D2 แล วกดค างไว และลากไปจนถ งต าแหน ง D4 บทท 3 การค านวณและฟ งก ช นเบ องต น -71- ทองจ ล ข นขาว

10 เม อปล อยเมาส จะเห นผลค ณของ ปากกาและสม ด ถ าตรวจสอบด ส ตรท โปรแกรม Excel ค ดลอกมาวางท ต าแหน ง D3 และ D4 จะเห นว า Excel เปล ยนส ตรเป น =B3+C3 และ =B4+D4 ตามล าด บ ส ตรในต ำแหน ง D3 ท เป นเช นน เพราะ เซลล ต นแบบ ค อ D2 ใช การอ างอ งแบบ Relative Referencing เม อเปล ยนต าแหน ง การอ างอ งจ ง เปล ยนไปด วย การอ างอ งแบบ Relative เป นการอ างอ งท ย ด เซลล ต าแหน งป จจ บ นเป นหล ก เม อม การเปล ยนแปลง ต าแหน งหล ก การอ างอ งจ งเปล ยนไปด วย 2. การอ างอ งแบบแน นอน หร อ Absolute Referencing การอ างอ งแบบ Absolute เป นการระบ เซลล ท แน นอน ไม ว าจะม การค ดลอก หร อ copy ส ตรไปไว ท ไหนก ตาม การอ างอ งก ย งอ างอ ง ถ ง เซลล เด ม การอ างอ งแบบน เราใช เคร องหมาย $น าหน า ท งแนวนอนและ แนวต ง เช น $C$1 หมายถ ง ต าแหน ง C1 บทท 3 การค านวณและฟ งก ช นเบ องต น -72- ทองจ ล ข นขาว

11 การอ างอ งแบบ Absolute Referencing เป นการล อคต าแหน งของ เซลล น น ๆ ว ธ ล ดค อ กดป ม F4 บนแป นพ มพ เช น พ มพ เคร องหมาย เท าก บในแถบส ตร แล วใช เมาส คล กท เซลล ท ต องการล อค และกด ป ม F4 จะได ด งภาพ การอ างอ งแบบ Absolute Referencing สามารถน าไปใช ได ใน หลายสถานการณ เช น ในการขายส นค าท กรายการ จะต องค ดภาษ 7% ให ก บส นค าท กรายการ เราสามารถพ มพ 7% ไว ท เซลล ใดเซลล หน ง และอ างอ งถ งแบบ Absolute Referencing ด งภาพ เม อค ดลอกส ตรในต าแหน ง E2 มาไว ท ต าแหน ง E3 และ E4 โดย การลากท ม มล างด านขวาของต าแหน ง E2 จะเห นว า ส ตรในต าแหน ง E2 เป นการระบ ถ ง อ ตราภาษ ในต าแหน ง F1 ว า $F$1 ซ งเป นการ อ างอ งแบบ Absolute Referencing เม อม การค ดลอก ส ตรใน ต าแหน ง E2 ไปย ง E3 และ E4 ข อม ลอ ตราภาษ จะใช ข อม ลจาก ต าแหน ง F1 เสมอ ส วน ราคาส นค า ซ งอ างอ งแบบ Relative ก จะ เปล ยนแปลงไป บทท 3 การค านวณและฟ งก ช นเบ องต น -73- ทองจ ล ข นขาว

12 จะเห นว า ส ตรในต าแหน ง E3 ค อ =D3*$F$1 และ ส ตรในต าแหน ง E4 ค อ =D4*$F$1 เคล ดล บ: การพ มพ ค าร อยละ ให พ มพ ต วเลขและพ มพ เคร องหมาย % ต ดก น หร อ จ ดร ปแบบ เซลล ให เป นเปอร เซ นต และพ มพ เฉพาะต วเลข ก ได 3. การอ างอ งแบบผสม หร อ Mixed Referencing การอ างอ งแบบน เป นการระบ ค าตายต ว คงท ไม เปล ยนแปลง โดย ก าหนดเฉพาะด านแนวต ง (Column) หร อ แนวนอน (Row) เพ ยง อย างใดอย างหน งเท าน น เช น ย ดเฉพาะ Column C เป นหล ก เป น ต น การอ างอ งแบบน เราใช เคร องหมาย $ น าหน า ส วนท ต องการล อค หร อให ม ค าคงท ไม เปล ยนแปลง เช น $C1 เป นการล อคคอล มน C หร อ C$1 เป นการล อคแถวท 1 เป นต น ถ าต องการเปล ยนล กษณะการอ างอ งแบบต าง ๆ เม อเล อกต าแหน ง ในแถบส ตร หร อ Formula bar แล วให กดป ม F4 โปแกรมจะ หม นเว ยนการอ างอ งในล กษณะต าง ๆ ไม ต องเส ยเวลาพ มพ แบบฝ กห ดท 13 ถ าต องการขายส นค า โดยค ดก าไร ร อยละ 30 จากต นท น ควรจะขายส นค าแต ละชน ด ราคาเท าไร ให ท านท ารายการโดยใช ส ตร และม การอ างอ งแบบ Absolute Referencing บทท 3 การค านวณและฟ งก ช นเบ องต น -74- ทองจ ล ข นขาว

13 แบบฝ กห ดท 14 พ สด ท ซ อมา เส อมราคาป ละ 105 บาท ท กรายการ จงค านวณม ลค าป จจ บ นของ พ สด ต อไปน ให ท านท ารายการโดยใช ส ตร และม การอ างอ งแบบ Absolute Referencing บทท 3 การค านวณและฟ งก ช นเบ องต น -75- ทองจ ล ข นขาว

14 แบบฝ กห ดท 15 บร ษ ทของท าน เพ มค าจ างรายเด อนให พน กงานท กคน ร อยละ 10 ให ท าน ค านวณ หาเง นเด อนใหม ท แต ละคนจะได ร บ โดยใช ส ตร และม การอ างอ งแบบ Absolute Referencing การอ างอ งเซลล ในแผ นงานอ น ในการอ างอ งถ ง เซลล ในแผ นงานอ น ต องระบ ช อแผ นงาน ไว ข างหน า ค น ด วยเคร องหมายตกใจ หร อ! ช อ Sheet! ต าแหน ง เซลล เช น Sheet1!C20 เช น ต องการน าข อม ลท ตาแหน ง D18 ของ Sheet1 ไปไว ท ต าแหน ง B2 ของ Sheet2 ให ก าหนดท เซลล B2 ของ Sheet2 ด งน =Sheet1!D18 บทท 3 การค านวณและฟ งก ช นเบ องต น -76- ทองจ ล ข นขาว

15 ในกรณ ท อย ท Sheet 1 และต องการน าข อม ลในจากเซลล A3 ของ Sheet2 มาไว ท เซลล A2 ของ Sheet 1 สามารถอ างอ งได ด งน 1. ท Sheet1 คล กท เซลล A2 2. พ มพ เคร องหมายเท าก บ (=) เพ อระบ ว าจะใช ส ตร 3. คล กท แถบ Sheet2 ท ช อแผ นด านล าง เพ อไปย งแผ นงาน Sheet2 4. คล กข อม ลท เซลล A3 แล วกด Enter 5. ข อม ลจาก A3 ของ Sheet2 จะมาอย ท เซลล A2 ของ Sheet1 6. ถ าข อม ลของเซลล A3 ของ Sheet2 ค อ 50 เม อด การอ างอ งในแถบ ส ตรของ Sheet1 จะเห นส ตรในช อง A2 ด งภาพ แบบฝ กห ดท 16 ให ท านค านวณ ยอดรวมสถ ต ของคนไข รวมท กต ก มาไว ท Sheet 1 Sheet1 Sheet 2 บทท 3 การค านวณและฟ งก ช นเบ องต น -77- ทองจ ล ข นขาว

16 Sheet 3 แบบฝ กห ดท 17 ให ท านน าผลการสอบว ชาภาษาไทย และภาษาอ งกฤษ ของน กเร ยนช น ม.1 ซ ง อย ใน Sheet 2 และ Sheet 3 ตามล าด บ โดยน ามารวมไว ท Sheet 1 (ให รวม คะแนนแต ละว ชาก อน น ามาแสดงท Sheet1) Sheet 1 Sheet 2 บทท 3 การค านวณและฟ งก ช นเบ องต น -78- ทองจ ล ข นขาว

17 Sheet 3 การเข ยนส ตรโดยใช เมาส ระบ ตาแหน ง สมม ต ว า เราต องการใบเสร จท ต องค ดภาษ ม ลค าเพ ม ร อยละ 7 ให โปรแกรม Excel ค านวณภาษ ของส นค าแต ละราการ และรวมเง นให ด วย ด งต วอย าง ต อไปน ม ข นตอนด งต อไปน 1. จากแผ นงานข างต น ต าแหน งท จะต องหาค าตอบค อ ต าแหน ง C10 ซ งเป นราคารวมของส นค าท งหมด ต าแหน ง C11 ค อเง นภาษ ท ต องจ าย โดยค ด 7% จากราคา ส นค าท งหมด บทท 3 การค านวณและฟ งก ช นเบ องต น -79- ทองจ ล ข นขาว

18 ต าแหน ง C12 ค อเง นท จะต องจ ายท งส น เป นรวมเง น จาก C11 และ C12 เข าด วยก น 2. ก อนอ นต องรวมเง นในช อง C10 ก อน 3. จากน นจ งค านวณภาษ ในช อง C11 4. เม อได ภาษ แล ว ต องน าไปบวกก บราคาส นค าท ย งไม ค ดภาษ จ งจะ ได ราคาท รวมภาษ 5. การค านวณส ตรโดยใชเมาส ระบ ท ต าแหน งเซลล การหาราคารวมส นค า C10 1. ต าแหน ง C10 เป นการหาผลรวมของ C5 ถ ง C8 โดยใช ส ตร SUM(C5:C8) 2. คล กท ต าแหน ง พ มพ เคร องหมายเท าก บและค าว า SUM (=SUM) เคร องหมาย เท าก บ เป นการบอก Excel ว า ขณะน จะพ มพ ส ตร หร อฟ งก ช น และ ขอให ส งเกตว า เคร องหมาย = จะไปปรากฏในต าแหน ง Formula bar ด วย เม อพ มพ เคร องหมายเท าก บแล ว สามารถใชเมาส ช ท ต าแหน งใด ๆ บนแผ นงาน โปรแกรม Excel จะน าข อม ลในต าแหน ง น น ๆ มาใช ในส ตร 4. ใชเมาส ลากต าแหน ง C5 ถ ง C8 หร อใชเมาส คล กท ต าแหน ง C5 แล วกดป ม Ctrl + Shift + ป มล กศรลง บทท 3 การค านวณและฟ งก ช นเบ องต น -80- ทองจ ล ข นขาว

19 5. ปล อยเมาส พ มพ เคร องหมายวงเล บป ด 6. เม อกด Enter จะได ค าผลรวมในต าแหน ง C10 การค านวณภาษ ในต าแหน ง C11 1. ต าแหน ง C11 เป นการหาภาษ ท ต องเส ยร อยละ 7 เป นการหาผลค ณ ของ C11 และ C2 ซ งเป นอ ตราภาษ 2. คล กเมาส ท ต าแหน ง C11 แล วพ มพ เคร องหมายเท าก บ 3. ใชเมาส คล กท ต าแหน ง C10 และพ มพ เคร องหมายค ณ (*) บทท 3 การค านวณและฟ งก ช นเบ องต น -81- ทองจ ล ข นขาว

20 4. ใช เมาส คล กท ต าแหน ง C3 (อ ตราภาษ ) การหายอดเง นท งส น 5. กด Enter จะได ค าภาษ ท ต องชาระ 1. ยอดเง นท งส นเป นผลบวกของ C11 และ C12 2. คล กท ต าแหน ง C13 3. พ มพ เคร องหมายเท าก บ 4. ใชเมาส คล กท ต าแหน ง C11 และพ มพ เคร องหมาย + 5. ใชเมาส คล กท ต าแหน ง C12 แล วกด Enter จะได ผลล พธ ด งภาพ บทท 3 การค านวณและฟ งก ช นเบ องต น -82- ทองจ ล ข นขาว

21 แบบฝ กห ดท 18 การค ดราคาขาย ให หาราคาขายของส นค า จากราคาต นท น โดยบวกก าไร ร อยละ 30 ท กรายการ แบบฝ กห ดท 19 ใบเสร จร บเง น ให ท านพ มพ และค านวณหาราคา และราคารวมภาษ แบบฝ กห ดท 20 ให ท านค านวณค าแรง ของคนต อไปน ค าแรงว นละ 110 บาท บทท 3 การค านวณและฟ งก ช นเบ องต น -83- ทองจ ล ข นขาว

22 แบบฝ กห ดท 21 ให ท านค านวณราคาส นค าท ลด 5% ต อไปน ว ธ ใช งานส ตรของ Excel Excel ม ส ตร หร อ ฟ งก ช น ให เล อกใช จ านวนมาก การเร ยกใช งานสามารถ พ มพ เข าโดยตรงท แถบส ตร ว ธ ท สะดวกกว าการพ มพ ส ตรเอง ค อการเร ยกใช งานจากหน าจอของ Excel ซ งสะดวกและง ายกว าการพ มพ ส ตรเอง นอกจากน ย งม รายละเอ ยดอธ บายแต ละ ส ตรไว ด วย ต วอย างต อไปน จะเป นการเร ยกใช ฟ งก ช น SUM ซ งเป นค าส งให น าข อม ลมา รวมก น ด งน 1. พ มพ 5 ในต าแหน ง B1 แล วกด Enter 2. พ มพ 2 ในต าแหน ง B2 แล วกด Enter 3. พ มพ 6 ในต าแหน ง B3 แล วกด Enter 4. ท ต าแหน ง A4 พ มพ ค าว า ผลรวม 5. คล กท ต าแหน ง B4 เพ อน าผลรวมมาแสดงท ต าแหน งน 6. คล กท ป มแทรกฟ งก ช น ( ) ท แถบส ตร ด งภาพ บทท 3 การค านวณและฟ งก ช นเบ องต น -84- ทองจ ล ข นขาว

23 7. จะเห นม หน าจอ แทรกฟ งก ช น หร อ Insert Function เก ดข น ด ง ภาพ เพ อให คล กเล อกฟ งก ช นท ต องการน ามาใช โดยในหน าจอน ม ต วเล อกให แสดงส ตรของ Excel ในล กษณะต าง ๆ เช น การระบ ค า แสดงฟ งก ช นท ใช ไปล าส ด แสดงตามประเภทการใช งาน หร อแสดง ท งหมด เป นต น คล กเล อกฟ งก ช นท ต องกำร แถบเล อนด ฟ งก ช น ร ปแบบกำรใช งำน ค ำอธ บำย 8. ในท น เราต องการการรวม จ งเล อกฟ งก ช น SUM แล วกด OK 9. โปรแกรมจะเป ดหน าจอ อาร ก วเมนต ของฟ งก ช น เพ อให ผ ใช เล อก ข อม ลจากแผ นงานมาใช ในฟ งก ช น อาร ก วเมนต ของฟ งก ช น ค อ ข อม ลท จะให ฟ งก ช นน าไปค านวณหาค าท ต องการ บทท 3 การค านวณและฟ งก ช นเบ องต น -85- ทองจ ล ข นขาว

24 หน าจออาร ก วเมนต ของฟ งก ช นน ใช ก บท กฟ งก ช น เพ อให ผ ใช เล อก ข อม ลจากแผ นงานมาใช ในฟ งก ช นท ก าล งเร ยกใช งาน สาหร บค าท จะน ามาใช จะแตกต างก นไปตามฟ งก ช นท ใช สาหร บ ฟ งก ช น SUM ม ส วนต าง ๆ ท น าสนใจ ด งน Number1 ข อม ลท โปรแกรมจะน ามารวมก น จากภาพจะเห น ว า โปรแกรมเดาเอาไว ก อนว าเราต องการน าค าข างบนมา รวมก น จ งระบ เป นข อม ลท อย ต าแหน ง B1:B3 ถ าเราต องการเปล ยนค าท โปรแกรมเล อก ให คล กท ป ม ต วเล อก ( ) หน าจอ อาร ก วเมนต ของฟ งก ช น จะย อลง เพ อให ผ ใช สามารถใช เมาส คล กเล อกบร เวณข อม ลบนแผ น งานได ถ าม ข อม ลท จะรวมอ กช ด ก สามารถเล อกได โดยคล กหร อ พ มพ ในช อง Number2 10. ในกรณ น ข อม ลถ กต องแล ว ให คล ก OK 11. จะได ผลรวม ด งภาพ บทท 3 การค านวณและฟ งก ช นเบ องต น -86- ทองจ ล ข นขาว

25 การหาค าเฉล ย (AVERAGE) ข อม ลจากหน าจอเด ม เราจะหาค าเฉล ยของข อม ลเด ม ค อ ข อม ลในต าแหน ง B1, B2 และ B3 เราหาได ด งน 1. พ มพ ค าว า ค าเฉล ยท ต าแหน ง A6 2. ใชเมาส คล กท ต าแหน ง B6 3. คล กไอคอนแทรกฟ งก ช น เพ อเป ดหน าจอ แทรกฟ งก ช น 4. เล อก AVERAGE ซ งเป นฟ งก ช น หาค าเฉล ย แล วคล กป ม OK 5. โปรแกรมจะเล อกข อม ลให โดยอ ตโนม ต ค อ B1:B4 เพราะเซลล ก อนหน าน ม ข อม ลอย แล วท งส น แต เราต องการข อม ลท จะน ามาหา ค าเฉล ย ค อ ต งแต B1 ถ ง B3 เท าน น จ งต องแก ไขข อม ล ให คล ก ป ม เพ อเข าไปเล อกข อม ลจาก แผ นงาน ด งภาพ บทท 3 การค านวณและฟ งก ช นเบ องต น -87- ทองจ ล ข นขาว

26 คล กท น 6. โปรแกรม Excel จะกล บมาท แผ นงาน พร อมท งม กรอบ Function Arguments ต ดมาด วย และจะเห นค า B1:B5 ซ งเป นค าท Excel เล อกให ด งภาพ 7. ให ใช เมาส คล กเล อกบร เวณท จะให น าค ามาเฉล ย ค อ บร เวณ B1 ถ ง B3 (B1:B3) ด งภาพ 8. ในภาพข างบน จะส งเกตเห นว า ช องสาหร บเข ยนส ตร จะปรากฏส ตร =EVERAGE(B1:B3) ซ งเป นบร เวณท ถ กเล อก 9. คล กป มบน Function Arguments เพ อกล บไปย งหน าจอเด ม บทท 3 การค านวณและฟ งก ช นเบ องต น -88- ทองจ ล ข นขาว

27 10. คราวน จะเห นค าท งหมด และบร เวณท ถ กเล อก ก ถ กต อง ค อ B1:B3 ไม ใช B1:B5 พร อมท งแสดงค าเฉล ย ด งภาพ 11. คล กป ม OK หน าจอ Function Arguments จะป ด และกล บมาท แผ นงาน และ ในต าแหน ง B6 จะม ค าเฉล ย เท าก บ เคล ดล บ: การเล อกช วงของข อม ลท ต ดต อก น ให คล กท เซลล แรก แล วกดป ม Ctrl+Shift ค าง ไว และกดป มล กศรลง จะเล อกท งหมด ม ประโยชน เม อช วงของข อม ลม ความยาวมาก ๆ ไม สะดวกท จะใชเมาส ลาก การหาค าต าส ด (MIN) บางคร งเราต องการด ค าต าท ส ดในช ดข อม ลน น ถ าข อม ลม ไม ก ต วคงไม ม ป ญหา แต ถ าข อม ลม เป นจ านวนมาก การใช ส ตรให Excel หา จะสะดวกและ เช อถ อได มาก ท ผ านมา เราใช หน าจอ Function Arguments ให Excel หาฟ งก ช นให และเราก าหนดแค ข อม ลท จะน าไปค านวณ ว ธ การน ถ าใช ให ชานาญ จะ บทท 3 การค านวณและฟ งก ช นเบ องต น -89- ทองจ ล ข นขาว

28 สามารถใช งาน Excel ได อย างม ประส ทธ ภาพ อย างไรก ตาม หลายคร ง ท การพ มพ ส ตรเข าไปโดยตรง โดยการระบ เซลล ท ต องการ จะสะดวกและ รวดเร วกว า ต วอย างต อจากน ไป จะใช การพ มพ ส ตร เข าในช องเข ยนส ตรโดยตรง การหาค าต าส ด ม ว ธ การด งน 1. เราใช ฟ งก ช น MIN ในการหาค าต าส ด ของขอบเขตข อม ลท เรา ต องการ ในต วอย างน จะใช ข อม ลเด ม ค อ ข อม ลท อย ในต าแหน ง B1:B3 2. คล กท ต าแหน ง A6 พ มพ ค าว า ค าต าส ด 3. กดป มล กศรไปทางขวา เพ อไปย งต าแหน ง B6 4. พ มพ ท แถบส ตร =MIN(B1:B3) ด งภาพ 5. เสร จแล ว กดป ม Enter จะได ค าต าส ดเท าก บ 2 ในต าแหน ง A6 การหาค าส งส ด (MAX) 1. คล กท ต าแหน ง A7 พ มพ ค าว า ค าส งส ด 2. กดป มล กศรไปทางขวา เพ อไปย งต าแหน ง B7 3. พ มพ ท ช อง สาหร บเข ยนส ตร =MAX(B1:B3) 4. เสร จแล ว กดป ม Enter จะได ค าต าส ดเท าก บ 6 ในต าแหน ง B7 การน บจานวนต วเลข (COUNT) 1. คล กท ต าแหน ง A8 พ มพ ค าว า จ านวนน บ 2. กดป มล กศรไปทางขวา เพ อไปย งต าแหน ง B8 3. พ มพ ท ช อง สาหร บเข ยนส ตร =COUNT(B1:B3) บทท 3 การค านวณและฟ งก ช นเบ องต น -90- ทองจ ล ข นขาว

29 4. เสร จแล ว กดป ม Enter จะได ค าต าส ดเท าก บ 3 ในต าแหน ง B8 เม อหาค าเฉล ย ค าต าส ด ค าส งส ด และ หาจ านวนน บ หน าจอท ได จะเป น ด งน เคล ดล บ: ฟ งก ช น COUNT() ใช น บจ านวนข อม ลท เป นต วเลข ถ าต องการน บจ านวนข อม ล ท เป นต วหน งส อให ใช ฟ งก ช น COUNTA() ถ าต องการน บช องว าง ให ใช ฟ งก ช น COUNTBLANK() ฟ งก ช น COUNTA() ใช น บจ านวนเซลล ท ไม ว าง น นค อม ข อม ลใด ๆ อย เช น ต วหน งส อ ข อความ ต วเลข และส ตร โดยเฉพาะส ตร แม ว าจะให ผลออกมาเป น ข อม ลว างเปล า ( ) ก ตาม ก จะน บรวมด วย ฟ งก ช น COUNTBLANK()ใช น บจ านวนเซลล ท ว าง น นค อไม ม ข อม ลใด ๆ อย เลย และจะน บเซลล ท ม ส ตร แม ว า ผลล พธ ของส ตรจะออกมาเป นข อม ลว าง เปล า ( ) ก ตาม ก จะน บรวมด วย แบบฝ กห ดท 22 การหาค าส งส ด ค าต าส ด และค าเฉล ย ของข อม ลต อไปน (ฟ งก ช น MAX, MIN, AVERAGE) ไฟล ex23.xlsx จงหาอาย เฉล ย อาย ส งส ด อาย น อยส ด ของข อม ลต อไปน บทท 3 การค านวณและฟ งก ช นเบ องต น -91- ทองจ ล ข นขาว

30 ท ช อ-สก ล อาย 1 นายมานะ 17 2 นายมานพ 20 3 นายมาด 40 4 นางจ นดา 20 5 นางพ ก ล 30 6 นายสมศ กด 35 7 นางสมศร 60 อาย ส งท ส ด ค อ... ป อาย น อยท ส ด ค อ... ป อาย เฉล ย ค อ... ป การน บจานวนแบบม เง อนไข (COUNTIF) หลายคร งท เราต องการน บจ านวน เช น ม เพศชายก คน เพศหญ งก คน หร อผ ท ม อาย มากกว า 40 ป ก คน เป นต น การน บในล กษณะน จ าเป นต องระบ เง อนไขในการน บ ซ งท าได ด งน ป อนข อม ลตามภาพข างล างน บทท 3 การค านวณและฟ งก ช นเบ องต น -92- ทองจ ล ข นขาว

31 เราจะใช ฟ งก ช น COUNTIF ซ งเป นการน บแบบม เง อนไข ม ร ปแบบ การใช ด งน COUNTIF(range, criteria) range ค อขอบเขตของ เซลล ท ต องการให น บ ในท น ถ าน บ อาย ค อ B2:B5 ถ าน บตามเพศ ค อ C2:C5 criteria ค อ เกณฑ หร อ เง อนไขข อก าหนดในการน บ เช น น บเฉพาะผ ชาย เป นต น การน บจ านวนผ ม อาย ต งแต 40 ป ข นไป 1. คล กท ต าแหน ง C7 เพ อระบ ต าแหน งท จะน าผลล พธ จ านวนผ ท ม อาย ต งแต 40 ป ข นไป มาวางท น 2. คล กท ไอคอนแทรกฟ งก ช น ( ) 3. เล อกฟ งก ช น COUNTIF 4. คล กป ม ตกลง 5. คล กป ม เพ อเล อกช วงต าแหน งข อม ล (Range) ท จะน ามาน บ จ านวน 6. หน าจอ อาร ก วเมนต ของฟ งก ช น จะย อลงเพ อให เห นหน าจอแผ น งาน บนแผ นงานให เล อก B2 ถ ง B5 (B2:B5) 7. ขยายหน าจอ อาร ก วเมนต ของฟ งก ช น โดยกดป ม หร อ บทท 3 การค านวณและฟ งก ช นเบ องต น -93- ทองจ ล ข นขาว

32 8. ในช องเง อนไข (Criteria) ให ระบ ว า >=40 (มากกว าหร อเท าก บ 40) ด งภาพ 9. กดป ม ตกลง จะได ข อม ลด งภาพ (ให ส งเกตว า เง อนไขท ก าหนด เป นข อความ เช น มากกว า หร อน อยกว า จะต องอย ในเคร องหมาย ค าพ ด ในกรณ น Excel เข าใจและเต มเคร องหมายคาพ ดให แล ว) การน บจ านวนผ ชาย 1. คล กท ต าแหน ง C8 เพ อระบ ต าแหน งท จะน าผลล พธ มาวาง 2. คล กไอคอน แทรกฟ งก ช น 3. คล กเล อกฟ งก ช น COUNTIF 4. ท หน าจอ อาร ก วเมนต ของฟ งก ช น ให ก าหนด Range ค อช วงข อม ล ต งแต C2 ถ ง C5 และ เง อนไข (Range) ให เล อกข อม ลต าแหน ง C2 ซ งเท าก บค าว า ชาย บทท 3 การค านวณและฟ งก ช นเบ องต น -94- ทองจ ล ข นขาว

33 5. คล ก ตกลง จะได จ านวน 3 คน ด งภาพ การใช IF กาหนดเง อนไข ฟ งก ช น IF() ใช ก าหนดเง อนไข สามารถน าไปใช ได ในหลายสถานการณ ร ปแบบการใช ค อ IF ( logical_test, value_if_true, value_if_false ) logical_test เป นการตรวจสอบเง อนไขในเซลล ต าง ๆ ว าเป นจร ง หร อไม เช น ตรวจสอบว า ข อม ลในเซลล A5 ม ค า มากกว า 50 หร อไม เป นต น value_if_true ค อส งท จะให แสดง ถ าการตรวจสอบเง อนไขน นเป น จร ง value_if_false ค อส งท จะให แสดง ถ าการตรวจสอบเง อนไขน นเป น เท จ ก อนอ นต องท าความร จ กก บเคร องหมายการเปร ยบเท ยบเส ยก อน ต วอย างท 1 เคร องหมาย ความหมาย > มากกว า < น อยกว า >= มากกว าหร อเท าก บ <= น อยกว าหร อเท าก บ <> ไม เท าก บ บทท 3 การค านวณและฟ งก ช นเบ องต น -95- ทองจ ล ข นขาว

34 ต วอย างต อไปน จะใช ในการต ดเกรดคะแนน ผ าน หร อไม ผ าน เง อนไขค อ ถ าคะแนน มากกว า หร อ เท าก บ 50 จะถ อว า ผ าน ข อม ลคะแนนท จะน ามาต ดเกรด ม ด งน ว ธ การ ม ด งน 1. คล กท ต าแหน ง D2 เพ อระบ เกรดของ นายว ฒ ว ฒน 2. คล กไอคอน แทรกฟ งก ช น 3. คล กเล อกฟ งก ช น IF 4. ก าหนดค าด งน 5. กดป ม ตกลง จะได ผลการเร ยนของนายว ว ฒน ด งภาพ บทท 3 การค านวณและฟ งก ช นเบ องต น -96- ทองจ ล ข นขาว

35 6. ลาก Fill handle ให คล มผลการเร ยนของท กคน จะได ด งภาพ ต วอย างท 2 ถ าม การต ดหลายเกรด สามารถท าได โดยก าหนดเง อนไขซ อนเง อนไข การ ก าหนดเง อนไขเร มจากน อยไปก อน เม อตรวจสอบว าไม เป นจร งจ งตรวจสอบเง อนไข ต อไปเร อย ๆ จนหมด ต วอย างต อไปน เป นการก าหนด 2 เง อนไข =IF(เง อนไข,จร ง,IF(เง อนไข,จร ง,เท จ)) จะเห นว า เม อตรวจเง อนไขคร งแรกถ าพบว าเป นจร งก จะแสดงผลและไม ตรวจสอบเง อนไขต อไป แต ถ าไม จร ง จะตรวจสอบเง อนไขต อไป ถ าจร งจะแสดงผล ค าจร ง แต ถ าไม จร งจะแสดงผลค าท เป นเท จ เราใช หล กการน สาหร บการต ดเกรดหลายเกรด สมมต ว าเกณฑ ในการต ด เกรด ม ด งน คะแนน ต ากว า เกรด บทท 3 การค านวณและฟ งก ช นเบ องต น -97- ทองจ ล ข นขาว

36 การตรวจสอบเง อนไขค อ คร งท 1 คะแนนน อยกว า 50 หร อไม ถ าจร ง ให 0 ถ าไม จร งตรวจสอบต อไป คร งท 2 คะแนนน อยกว า 60 หร อไม ถ าจร ง ให 1 ถ าไม จร งตรวจสอบต อไป คร งท 3 คะแนนน อยกว า 80 หร อไม ถ าจร ง ให 2 ถ าไม จร งตรวจสอบต อไป คร งท 4 คะแนนน อยกว า 90 หร อไม ถ าจร ง ให 3 ถ าไม จร ง ให 4 (แสดงว า คะแนน ท ก าล งตรวจด มากกว า 90 จ งสมควรได 4) เข ยนเป นเง อนไขได ด งน =if(c2<50,0,if(c2<60,1,if(c2<80,2,if(c2<90,3,4)))) จากน นสามารถลาก Fill handle เพ อค ดลอกส ตรและหาเกรดของน กเร ยนท กคนได บทท 3 การค านวณและฟ งก ช นเบ องต น -98- ทองจ ล ข นขาว

37 การหาผลรวมย อย (Subtotal) ถ าเราม ข อม ล และต องการสร ปเป นรายการ ๆ โดยอาจจะสร ปตามว น เด อน ป หร อ สร ปตามล กษณะรายการ สามารถท าได โดยใช การหาผลรวมย อย การหาผลรวมย อย ต องเร ยงข อม ลของรายการท ต องการหาผลรวมย อย เส ยก อน จากน นจ งเล อกค าส งให หาผลรวมย อย สมม ต ว า ม ข อม ลการขายส นค าของสหกรณ ร านค า ด งข างล างน จากข อม ลข างต น ต องการทราบผลรวมของการขาย แยกเป นชน ด ค อ สม ด ปากกา และด นสอ ต องการทราบว าส นค าแต ละชน ดขายได ท งส นเป นเง นเท าไร ว ธ การหาผลรวมย อย 1. คล กเล อกเซลล A3:D12 2. ท แท บหน าแรก กล มการแก ไข เล อก เร ยงล าด บและกรอง และเล อก เร ยงล าด บแบบก าหนดเอง บทท 3 การค านวณและฟ งก ช นเบ องต น -99- ทองจ ล ข นขาว

38 3. เล อกเร ยงล าด บตามคอล มน ส นค า เร ยงล าด บตามค า เร ยงจาก ก-ฮ และระบ ว า ตารางม ส วนห ว 4. จากน นไปท แท บ ข อม ล กล มเค าร าง เล อกผลรวมย อย 5. จะเก ดหน าต างให ก าหนดค า ในช องต าง ๆ ค อ ท ท ก ๆ การเปล ยนแปลงใน ให เล อกคอล มน ท ต องการหา ผลรวมย อยท เร ยงไว แล ว ค อคอล มน ส นค า ใช ฟ งก ช น ให เล อก ผลรวม เพราะเราต องการทราบผลรวม ถ าต องการให น บจ านวน หร อหาค าส งส ด ต าส ด ก สามารถ เล อกได จากรายการเช นก น เพ มผลรวมย อยลงใน ให เล อก เง น เพราะต องการรวมเง น สาหร บผลให แทนท ผลรวมย อยและม สร ปด านล าง บทท 3 การค านวณและฟ งก ช นเบ องต น ทองจ ล ข นขาว

39 6. จะได ผลล พธ ด งภาพ บทท 3 การค านวณและฟ งก ช นเบ องต น ทองจ ล ข นขาว

40 7. สามารถคล กเคร องหมายลบ (-) หร อ หมายเลข ( ) เพ อเล อกด ข อม ลล กษณะต าง ๆ ได เช น ด เฉพาะผลรวม เป นต น บทท 3 การค านวณและฟ งก ช นเบ องต น ทองจ ล ข นขาว